Granit to naturalny materiał wykorzystywany w budownictwie, o prestiżowym wyglądzie, niemal nieograniczonej trwałości, a przy tym odporności na ekstremalne warunki atmosferyczne. To właśnie te właściwości gresu powodują, że stanowi on częsty wybór dla inwestorów, szukających materiałów na lata. Jednak w tzw. strefach mokrych, czyli na schodach zewnętrznych, opaskach wokół domu czy na podjazdach, naturalna twardość tego kamienia to za mało, a kluczowe staje się wówczas zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania, ponieważ woda, lód czy śnieg potrafią zamienić gładką powierzchnię granitową w niebezpieczną pułapkę. Jak zatem zaprojektować bezpieczne strefy mokre z wykorzystaniem takiego kamienia naturalnego gresowego, aby było i estetycznie, i bezpiecznie? Wyjaśniamy.
Dlaczego granit cieszy się taką popularnością jako materiał budowlany i wykończeniowy?
Granit jest skałą magmową i ma strukturę krystaliczną. Składa się głównie z kwarcu, skaleni i miki. Taka budowa powoduje, że z punktu widzenia wykorzystania gresu jako materiału w branży budowlano-wykończeniowej, jego najważniejszą cechą jest bardzo niska nasiąkliwość, oznaczająca, że woda nie wnika w głąb kamienia. To zaś przekłada się na jego całkowitą mrozoodporność. Jaka więc jest przewaga tego materiału nad innymi, w tzw. strefach mokrych? Otóż przeważa on nad betonem czy piaskowcem właśnie pod względem nasiąkliwości, ale także dzięki odporności na ścieranie, ponieważ nawet intensywnie użytkowany podjazd nie straci swojej tekstury przez długie lata. Granit wykazuje też wysoką odporność chemiczną na sól drogową z opon czy butów, nie degradując się, jak może to mieć miejsce chociażby w przypadku równie popularnej kostki betonowej. I jeszcze jedna istotna zaleta granitu – stabilność termiczna, ponieważ granit posiada niski współczynnik rozszerzalności liniowej. To zaś zapobiega pękaniu dużych płyt z gresu, jeśli dochodzi do gwałtownych zmian temperatury.
Jaki granit wybrać, aby pełnił funkcję antypoślizgową?
Wybierając granit zazwyczaj w pierwszej kolejności kierujemy się jego kolorem, co jest oczywiście podyktowane kwestiami estetyki, dopasowania do stylistyki posesji i preferencji użytkowników w tym zakresie. Natomiast wybór faktury takiej powierzchni to już kwestia bezpieczeństwa jej użytkowania. I tu zaczyna się rola sposobu obróbki granitu, pod kątem jego współczynnika antypoślizgowości. Niesamowitą głębię barw posiada gres polerowany, jednak nie nadaje się on zupełnie do wykładania powierzchni zewnętrznych granitem, które znajdują się w miejscach nieosłoniętych przed opadami. Dla uzyskania odpowiedniej klasy parametrów antypoślizgowych granitu, konieczne jest zastosowanie specjalistycznych metod obróbki tego kamienia. Jakie są w tym zakresie możliwości?
Pierwsza i zarazem najpopularniejsza opcja to położenie granitu płomieniowanego. Powstaje poprzez poddanie powierzchni kamienia działaniu wysokiej temperatury z palnika gazowego, a potem gwałtownym schłodzeniu granitu wodą. Dochodzi wówczas do szoku termicznego, w wyniku którego odpryskują powierzchowne drobiny kwarcu, a powierzchnia staje się chropowata, matowa, a przez to dobrze przyczepna. Takie płyty granitowe są idealnym rozwiązaniem na schody, tarasy czy podjazdy.
Kolejny typ granitu pod kątem sposobu obróbki to granit szczotkowany, który jest często stosowany jako proces wtórny po płomieniowaniu. Używa się do tego celu specjalnych szczotek diamentowych, które wygładzają ostre krawędzie powstałe po płomieniu. W efekcie takich zabiegów, kamień zachowuje swoją chropowatość, czyli antypoślizgowość, ale staje się przyjemniejszy w dotyku tak, że można nawet po nim chodzić boso, a przy tym jest też łatwiejszy do utrzymania w czystości uderzania powierzchni kamienia młotkami z widiowymi zębami, co tworzy regularną teksturę gęsto rozmieszczonych punktowych wgłębień.
Jak zaprojektować bezpieczne schody z granitu?
Projektowanie bezpiecznych schodów granitowych na zewnątrz wymaga właściwego doboru granitu, ze względu na specyfikę tego miejsca – schody zewnętrzne to bowiem najbardziej newralgiczny punkt każdej posesji, a upadek na twardy kamień może pociągać za sobą tragiczne skutki. Ważna jest tu więc staranność w projektowaniu.
Warto tu jeszcze rozważyć kwestię schodów w okładzinie z granitu bądź blokowych. W pierwszym przypadku montowane są całe bryły kamienia, co zapewnia masywność i stabilność, a w drugim – cieńsze płytki okładzinowe, które przykleja się do betonowej konstrukcji. Niezależnie jednak od wyboru rozwiązania, powierzchnia stopnicy musi być płomieniowana.
Bezpieczeństwo granitowych schodów podnoszą też detale, takie jak paski antypoślizgowe bądź nacięcia, czyli płytkie rowki wzdłuż krawędzi stopnia, które zwiększają tarcie w miejscu, gdzie stopa najczęściej traci oparcie. Można też dodatkowo zastosować wklejki z gumy lub żywicy, czyli materiały o bardzo wysokim współczynniku tarcia wkładane w wyfrezowane rowki. Dodatkowym elementem zwiększającym bezpieczeństwo będzie też podświetlenie krawędzi schodów, ponieważ po zmroku granit w strefach mokrych staje się mniej kontrastowym, a oświetlenie LED w podstopnicach pozwala precyzyjnie ocenić głębokość kroku.
Jak zapewnić bezpieczeństwo i przyczepność podjazdów granitowych?
Podjazd to taka powierzchnia przydomowa, która musi wytrzymać nacisk kilku ton, jednocześnie zapewniając przyczepność kołom pojazdu, nawet gdy występuje oblodzenie. Tutaj więc najlepiej sprawdza się kostka granitowa łupana. Dlaczego? Przede wszystkim decyduje o tym jej naturalnie nierówna powierzchnia, którą uzyskuje się w wyniku mechanicznego łupania bloku skalnego. Tworzy się wówczas struktura, która mechanicznie niejako wgryza się w bieżnik opony. Dodatkowo, duża liczba spoin między kostkami działa jak system drenażowy, odprowadzając wodę spod kół i stóp.
Na podjeździe oprócz kostek granitowych można też zastosować duże płyty z tego materiału, które nadają przestrzeni nowoczesnego wyglądu. Należy jednak pamiętać, że muszą one mieć minimum sześć, a najlepiej osiem centymetrów oraz wykończenie powierzchni metodą płomieniowania lub groszkowania. Inaczej ciężko będzie wyjechać z garażu przy pierwszym opadzie deszczu czy śniegu, jeśli będzie on nawet nieznacznie nachylony.
Czy granit nadaje się na opaski wokół domu?
Opaska granitowa wokół budynku ma dwie funkcje – ochronną dla elewacji oraz komunikacyjną. Nie jest to oczywiście miejsce aż tak intensywnie eksploatowane jak schody, ale nadal nie można pomijać bezpieczeństwa jej użytkowania. W strefach mokrych, przy fundamentach często stosuje się też połączenie płyt granitowych z grysem granitowym jako rozwiązanie drenażowe – pozwala ono na błyskawiczne odprowadzanie wody deszczowej do gruntu lub systemu drenażowego, do tego zapobiega powstawaniu kałuż i błota przy wejściu do domu, jak i tworzy naturalną barierę antypoślizgową.
Inwestycja w granit w strefach mokrych wymaga uważnego doboru tego materiału. Aby cieszyć się pięknym i bezpiecznym otoczeniem domu, pamiętać trzeba o właściwych parametrach – fakturze, która nie jest gładka i polerowana, minimalnym spadku na poziomie 1,5-2% oraz zastosowaniu zasady kontrastu – dla osób starszych i niedowidzących warto stosować granit o różnej barwie na krawędziach schodów, aby wyraźnie oddzielić stopnicę od podstopnicy. Granit jest materiałem, który nie wybacza błędów projektowych i wykonawczych, ale z drugiej strony może się odwdzięczyć niespotykaną trwałością.